O‘ZBEK XALQ OG‘ZAKI IJODIDA ASKIYA SAN’ATINING SHAKLLANISHI VA RIVOJLANISH TARIXI
Keywords:
askiya, xalq og‘zaki ijodi, folklor, qiziqchilik, hozirjavoblik, so‘z san’ati, badihago‘ylik, payrov, askiyachi, nomoddiy madaniy meros.Abstract
Mazkur ilmiy maqolada O‘zbek xalq og‘zaki ijodining o‘ziga xos janrlaridan biri bo‘lgan askiya san’atining shakllanishi, tarixiy ildizlari va taraqqiyot bosqichlari tahlil qilinadi. Askiyaning xalqning kundalik hayoti, turmush tarzi, dunyoqarashi, hazil-mutoyibasi va hozirjavoblik an’analari bilan uzviy bog‘liqligi yoritiladi. Shuningdek, askiyaning og‘zaki ijod namunalarida, mumtoz adabiyotda va an’anaviy tomosha san’atida namoyon bo‘lish xususiyatlari ko‘rib chiqiladi. Maqolada askiya san’atining XX asrdagi rivoji, folklorshunoslar tomonidan o‘rganilishi, taniqli askiyachilar ijodining ushbu san’at taraqqiyotidagio‘rni hamda zamonaviy bosqichdagi ahamiyati haqida fikr yuritiladi. Askiyaning 2014-yilda YUNESCO tomonidan Insoniyat nomoddiy madaniy merosining Reprezentativ ro‘yxatiga kiritilgani uning milliy va xalqaro madaniy ahamiyatini yanada oshirgan.
References
1. Karimov A. O‘zbek xalq og‘zaki ijodi. – Toshkent: Fan, 2010.
2. Ibodov I. Askiya va qiziqchilik san’ati: to‘plam. Marg‘ilon: 2026-y.
3. UNESCO Intangible Cultural Heritage. Askiya – the art of wit. (unesco.org, 2014-y.)
4. Jo‘rayev O. Qiziqchilik san’ati va xalq kulgisi. – Samarqand: Zarafshon, 2008-y.
5. Abdullayev H. Askiya va qiziqchilik san’ati rivojlanish bosqichlari. – Toshkent: Ma’naviyat, 2019-y.
6. Nurmatov B. Nomoddiy madaniy meros va uning saqlanishi. – Toshkent: Akademnashr, 2020-y.
7. Muhammadiyev R. Askiya. Toshkent, 1970-y.
8. Qodirov M.X. O‘zbek xalq tomosha san’ati. Toshkent, 1981-y.
9. Boltaboyeva U. Askiya san’atiga bir nazar. “So‘z san’ati xalqaro jurnali”, 2020-y.
10. Kimsanboyeva Z.S. O‘zbek xalqi og‘zaki ijodida askiya va qiziqchilik san’atining milliy meros sifatidagi o‘ziga xos xususiyatlari. “Zamonaviy dunyoda ijtimoiy fanlar”, 2026-y.
11. Salomov M., Raxmanova G. Askiya va qiziqchilik san’atining kecha va buguni. “Modern Science and Research”, 2023-y.
12. Kambarov A., Tojimamatova O. Yangi O‘zbekistonda milliy o‘zbek askiya san’ati – ma’naviy yangilanish omili. 2025-y.
Additional Files
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Ilhom Ibodov (Author)
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
