QASHQADARYO VOHASI HUNARMANDCHILIGI BILAN BOG‘LIQ QO‘SHIQLAR VA ULARNING ANTROPOLOGIK TAHLILI

Saodat Davlatova

Authors

Dr. Professor S.Davlatova Oʻzbekiston Respublikasi Millatlararo munosabatlar va Xorijdagi vatandoshlar masalalari boʻyicha qoʻmitasi boʻlim boshligʻi Author

Keywords:

Qashqadaryo vohasi, hunarmandchilik, xalq qo‘shiqlari, antropologik tahlil, etnografiya, marosimlar, ip yigirish qo‘shiqlari, to‘quvchilik qo‘shiqlari, kashtachilik, gilamdo‘zlik, mehnat folklori, etnomadaniy meros, an’analar, madaniy qadriyatlar, milliy o‘zlik.

Abstract

Mazkur maqolada Qashqadaryo vohasining an’anaviy hunarmandchilik faoliyati bilan bog‘liq xalq qo‘shiqlari etnografik va antropologik nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Ip yigirish, to‘quvchilik, gilamdo‘zlik, kashtachilik, tikuvchilik va zardo‘zlik jarayonlarida ijro etilgan qo‘shiqlarning mazmuni hamda funksional xususiyatlari o‘rganilib, ularning mehnat faoliyati, urf-odatlar, marosimlar va mahalliy aholining ma’naviy dunyoqarashi bilan uzviy bog‘liqligi yoritiladi. Shuningdek, ushbu qo‘shiqlarda aks etgan mehnat madaniyati, hunarmandlarning turmush tarzi, ijtimoiy munosabatlari, ramziy ma’nolar va an’anaviy qadriyatlarning badiiy ifodasi tadqiq etiladi. Tadqiqot natijalari hunarmandchilik qo‘shiqlari xalqning tarixiy xotirasi, etnomadaniy merosi va milliy o‘zligini saqlashda muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi.

Author Biography

Dr. Professor S.Davlatova, Oʻzbekiston Respublikasi Millatlararo munosabatlar va Xorijdagi vatandoshlar masalalari boʻyicha qoʻmitasi boʻlim boshligʻi

Oʻzbekiston Respublikasi Millatlararo munosabatlar va Xorijdagi vatandoshlar masalalari boʻyicha qoʻmitasi boʻlim boshligʻi, tarix fanlari doktori, professor

References

1. “Ёзи билан Зебо”,достони, қўлёзма, айтувчи Қодир ва Қаҳҳор бахши Раҳимовлар. Ёзиб олувчи А. Эргашев. Қарши ДУ архиви инв. № 16. 1-саҳифа.

2. Ўзбек тилининг изоҳли луғати. 2-том. М., 1981. – Б. 281.

3. Бойчечак. Ўзбек халқ ижоди. Кўп томлик. Тошкент, 1984. – Б. 308.

4. Ўзбек тилининг изоҳли луғати. Икки томлик. 2-том. М., 1981. – Б. 357.

5. Бойчечак. Ўзбек халқ ижоди. Кўп томлик. Тошкент, 1984. – Б. 310.

6. Дала ёзувлари. Бойсун тумани. Мунчоқ қишлоғи. 2019 йил. (Шоберди бахшидан ёзиб олинди 22.03.2019)

7. Дала ёзувлари. Бойсун тумани. Мунчоқ қишлоғи. 2019 йил.

8. Мошкова В.Г. Ковры народов Средней Азии конца XIX- начала XX вв. - Т.: «Фан», 1970. - С. 230.

9. «Ёзи билан Зебо». Қаҳҳор бахши Қодир ўғли, ёзиб олувчи: А.Эргашев. Қўлёзма ёзиб олувчининг шахсий архивида сақланади.

10. Дала ёзувлари. Масалан, Хўжамаҳмуд (Деҳқонобод), Апарди, Зангтепа, Зангибобо, Кераит, Савбоғ, Сарой, Чўмичли (Ғузор), Манғит, Мирзадала, Карвон, Олмазор, Пахтаобод, Қизилгул (Қамаши), Лолобулоқ, Сарсон, Умақай, Шўрқудуқ, Чувуллоқ (Чироқчи) каби қишлоқлар шулар жумласидандир. 2008 йил август.

11. Дала ёзувлари Зангибобо, Кераит, Савбоғ, Сарой, Чўмичли (Ғузор), Карвон, Олмазор, Пахтаобод, Қизилгул (Қамаши), Умақай, Шўрқудуқ, Чувуллоқ (Чироқчи) каби қишлоқлар шулар жумласидандир. 2014 йил

12. Faxriddinova D.A. O‘zbekiston zargarligi // Ma’danga bitilgan qo‘shiq. - T.: 1986. – B. 141.